Kto zbuduje nasze domy za pięć lat? Branża budowlana musi zadbać o następców już dziś.

Firmy budowlane inwestują w nowe technologie, materiały i maszyny. Żadna z tych inwestycji nie przyniesie jednak efektu bez ludzi, którzy potrafią z nich właściwie korzystać. Pięć lat to w planowaniu firmy krótki horyzont – i dokładnie tyle trwa nauka w technikum. Fachowcy, których wkrótce branża będzie potrzebować, właśnie siedzą w szkolnych ławkach. To, jak zostaną przygotowani, powinno obchodzić nie tylko szkoły, ale przede wszystkim przedsiębiorców i organizacje całego sektora budowlano-instalacyjnego.
Gdy mówimy o przyszłości budownictwa, myślimy o energooszczędności, nowych materiałach, prefabrykacji, automatyzacji czy cyfryzacji procesów. Znacznie rzadziej pytamy, kto będzie te rozwiązania stosował w praktyce.
O przyszłości branży decydują ludzie, których jeszcze nie zatrudniamy
A przecież nawet najlepiej zaprojektowany system grzewczy nie zadziała, jeśli zostanie źle zainstalowany. Najnowocześniejszy materiał nie zagwarantuje trwałości budynku, jeśli wykonawca nie wie, jak go użyć. O tym, czy innowacje się sprawdzą, decydują kompetencje ludzi na budowie.
Tymczasem o takich ludzi wciąż nie jest łatwo. Według ogólnopolskiego Barometru Zawodów na 2026 rok wśród profesji deficytowych nadal są elektrycy i energetycy, monterzy instalacji budowlanych oraz operatorzy i mechanicy sprzętu do robót ziemnych. Brakuje też nauczycieli praktycznej nauki zawodu i przedmiotów zawodowych, czyli tych, którzy mają kształcić kolejne pokolenia fachowców.
W części zawodów budowlanych sytuacja na rynku pracy się poprawiła, ale długofalowe wyzwanie pozostaje to samo, zapewnić stały dopływ dobrze wykształconych specjalistów. O przyszłych kadrach nie wystarczy myśleć wtedy, gdy pojawia się wakat. Trzeba zacząć wcześniej, a wręcz już na etapie edukacji zawodowej.
Konkurencja na rynku, współpraca w edukacji
Producenci materiałów, dostawcy technologii, wykonawcy i firmy usługowe na co dzień konkurują o klientów, kontrakty i udziały w rynku. Jest jednak obszar, w którym ich interesy są zbieżne: wszyscy potrzebują fachowców, którzy potrafią prawidłowo stosować nowoczesne produkty i technologie.
Dlatego rozwój szkolnictwa zawodowego nie jest wyłącznie sprawą systemu edukacji. To sprawa całego sektora.
Tak właśnie narodził się Wyścig Talentów. Jak podkreśla jeden z jego inicjatorów, Alfred Franke, przez lata obserwował, jak bardzo rozwój branży zależy od wiedzy fachowców. „Nie wystarczy mówić o brakach kadrowych. Trzeba podejmować konkretne działania, które zachęcą młodych ludzi do rozwijania umiejętności. Chcielibyśmy, aby całoroczny konkurs stał się wspólną inicjatywą edukacyjną całej branży budowlano-instalacyjnej” – zauważa.
Pierwsza edycja ogólnopolskiego konkursu „Wyścig Talentów – Budownictwo i Instalacje” odbywa się w roku szkolnym 2026/2027.
Wspólna inwestycja w przyszłe kompetencje branży
Konkurs ma rozwijać wiedzę zawodową uczniów techników i szkół branżowych oraz popularyzować nowoczesne technologie i dobre praktyki budowlane. Przez cały rok szkolny uczestnicy rywalizują w eliminacjach online, rozwiązując zadania z konstrukcji budowlanych, materiałów, robót wykończeniowych, dekarstwa, instalacji sanitarnych, ogrzewania, wentylacji, klimatyzacji, elektryki i automatyki budynkowej.
To celowo szeroki zakres. Budownictwo nie jest jedną specjalizacją, lecz ekosystemem powiązanych zawodów, technologii i kompetencji, które dopiero razem decydują o jakości inwestycji. Ambicją Wyścigu Talentów nie jest więc samo rozwiązywanie testów, ale stworzenie miejsca, w którym edukacja zawodowa spotyka się z rzeczywistymi potrzebami branży.
W rozwój inicjatywy angażują się przedsiębiorstwa, eksperci, organizacje branżowe i przedstawiciele uczelni technicznych. Partnerami strategicznymi pierwszej edycji są firmy DeWalt, MAPEI i STRABAG, a projekt wspierają także inne przedsiębiorstwa z różnych specjalizacji budowlanych i instalacyjnych.
Co branża zyskuje, wspierając młodych ludzi?
Zaangażowanie w edukację bywa traktowane jako element CSR. Jego znaczenie może być jednak znacznie większe:
-producenci i dostawcy technologii zyskują okazję, by upowszechniać wiedzę o prawidłowym stosowaniu materiałów, urządzeń i rozwiązań technicznych;
-firmy wykonawcze budują zainteresowanie zawodami, w których za kilka lat będą szukać pracowników;
-organizacje branżowe integrują środowisko wokół celu, który wykracza poza bieżące interesy pojedynczych firm;
-szkoły zyskują bliższy kontakt z realiami rynku i technologiami, z którymi ich absolwenci zetkną się w pracy.
Jak to działa w praktyce, pokazuje pierwsza eliminacja konkursu. Wygrała ją Anna Panasiuk, która pokonała 3300 uczniów z całej Polski. Jej nauczyciel, Dariusz Demianiuk, zwraca uwagę, że firmy budowlane coraz chętniej wspierają edukację młodzieży i że to szczególnie cenne, gdy pozwala uczniom wyjść poza szkolne podręczniki. Stawia jednak jeden warunek.
„Najważniejsze, aby młodzi ludzie poznawali uniwersalne zasady, technologie i dobre praktyki, które będą mogli wykorzystywać w przyszłej pracy, niezależnie od stosowanych marek czy produktów” – podkreśla.
To trafna uwaga. Dobrze przygotowany konkurs powinien sprawdzać i rozwijać obiektywną wiedzę techniczną, niezależną od producenta. Właśnie to buduje jego wiarygodność i pozwala przyciągać partnerów z różnych segmentów rynku, także takich, którzy na co dzień są konkurentami.
Od jednorazowej akcji do trwałego systemu
Pojedyncze szkolenie czy spotkanie z przedstawicielem firmy może być dla ucznia cennym doświadczeniem. Kompetencje zawodowe buduje się jednak systematycznie.
Dlatego Wyścig Talentów opiera się na całorocznej rywalizacji. W pierwszej edycji budowlano-instalacyjnej zaplanowano siedem eliminacji online oraz Wielki Finał, który odbędzie się 27 kwietnia 2027 roku. Udział jest bezpłatny, a w kolejnych etapach można startować niezależnie od miejsca zamieszkania czy lokalizacji szkoły. Dzięki temu konkurs dociera zarówno do dużych ośrodków, jak i do mniejszych miejscowości, gdzie podobnych możliwości rozwoju często brakuje.
Nagrody pieniężne i rzeczowe motywują, ale z perspektywy branży najważniejsze jest co innego: młodzi ludzie przez cały rok uczą się systematycznie poszerzać wiedzę i doskonalić umiejętności.
Za pięć lat będzie za późno, żeby zacząć
Pracownika można zatrudnić w kilka tygodni. Wykształcenie dobrego fachowca trwa lata, a w technikum pięć. Firma, która chce mieć dobrze przygotowanych monterów, elektryków i techników budownictwa, nie może zacząć o nich zabiegać dopiero, gdy stoi kolejka klientów.
Dlatego pytanie „Kto zbuduje nasze domy za pięć lat?” powinno trafić nie tylko do instytucji edukacyjnych, ale także do zarządów firm, organizacji gospodarczych i całego środowiska budowlano-instalacyjnego.
Nie chodzi wyłącznie o to, by nie zabrakło rąk do pracy. Chodzi o to, by ludzie, którzy będą budować nasze domy, szkoły, szpitale i infrastrukturę, mieli wiedzę pozwalającą robić to dobrze, bezpiecznie i nowocześnie.
Wyścig Talentów może być jednym z narzędzi, dzięki którym branża zacznie wspólnie i systematycznie inwestować w swoich przyszłych specjalistów. Bo choć dziś firmy konkurują o klientów, za pięć lat wszystkie będą potrzebowały dobrze przygotowanych pracowników.
A ci pracownicy już dziś siedzą w szkolnych ławkach.
Weź udział w Wyścigu Talentów
Całoroczny konkurs online dla uczniów techników i szkół branżowych. Rozwiązuj testy na Xpertis.cloud i walcz o Wielki Finał.



























